5 thỏa thuận trái pháp luật khi ký HĐLĐ, bạn cần biết

29/08/2023 10:36
ký hợp đồng, thỏa thuận trái pháp luật, hợp đồng lao động

Khi ký hợp đồng lao động (HĐLĐ), thỏa thuận giữa người sử dụng lao động (NSDLĐ) và người lao động (NLĐ) luôn được Pháp luật tôn trọng. Tuy nhiên, không phải thỏa thuận nào cũng đúng Pháp luật và được Pháp luật thừa nhận. Bài viết dưới đây Spiral sẽ chỉ ra những thỏa thuận trái Pháp luật mà bạn cần nắm trước khi đặt bút ký hợp đồng!

1. Thỏa thuận không đóng bảo hiểm bắt buộc cho người lao động

NSDLĐ thường đưa vào hợp đồng lao động điều khoản về việc không đóng các loại bảo hiểm cho NLĐ. Do chưa hiểu rõ được lợi ích từ việc đóng bảo hiểm mang lại nên khi biết mình được nhận nguyên lương mà không phải trích nộp lại một khoản tiền thì đa số NLĐ đều đồng ý.

Ngoài ra, cũng không ít trường hợp NSDLĐ bắt buộc NLĐ phải cam kết làm việc cho mình trong một khoảng thời gian dài thì mới được đóng bảo hiểm. Nhiều NLĐ vì sợ phải ràng buộc với công ty trong thời gian quá lâu nên thường sẽ chấp thuận với việc không được đóng bảo hiểm.

Tuy nhiên, đối tượng bắt buộc tham gia các loại bảo hiểm được pháp luật quy định như sau:

Đối với bảo hiểm xã hội (BHXH): là người làm việc theo HĐLĐ không xác định thời hạn, HĐLĐ có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên.

Theo điểm a, b khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định đối với bảo hiểm y tế (BHYT): là người làm việc theo HĐLĐ không xác định thời hạn, HĐLĐ có thời hạn từ đủ 03 tháng trở lên.

Mặt khác, theo khoản 1 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008 được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 6 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế 2014 quy định đối với bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): là người làm việc theo HĐLĐ không xác định thời hạn, HĐLĐ xác định thời hạn.

Như vậy, khi NLĐ thuộc các đối tượng nêu trên thì NSDLĐ và NLĐ không được phép thỏa thuận không đóng bảo hiểm (bao gồm BHXH, BHYT và BHTN).

2. Cam kết làm việc dài hạn cho công ty

Ngày nay, nhiều bạn trẻ thường có xu hướng nhảy việc liên tục. Nhảy việc sau khi đã quen việc khiến nhiều công ty tốn thời gian, công sức, nhân lực và tiền bạc đào tạo nhân viên mới. Vậy nên nhiều công ty đã yêu cầu nhân viên ký cam kết làm việc dài hạn 3 đến 5 năm. Đặc biệt còn yêu cầu nhân viên bồi thường nếu nghỉ việc trước thời hạn.

Với cam kết trên, NSDLĐ đã vi phạm điểm a khoản 1 Điều 5 Bộ luật Lao động 2019 về NLĐ có quyền làm việc, tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc. Đồng thời, cam kết này cũng vi phạm quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của NLĐ nếu họ đảm bảo thời gian báo trước. Do vậy, cam kết làm việc dài hạn cho công ty sẽ không được pháp luật công nhận.

Tuy nhiên, theo điểm c khoản 2 Điều 62 Bộ luật Lao động 2019 quy định trong trường hợp doanh nghiệp tuyển người vào đào tạo để làm việc cho doanh nghiệp thì trong hợp đồng đào tạo nghề phải có cam kết của người học về thời hạn làm việc cho doanh nghiệp.

Ngoại trừ, trường hợp NLĐ được đào tạo nghề từ kinh phí của NSDLĐ và có cam kết về thời gian làm việc cho NSDLĐ trong hợp đồng đào tạo nghề thì phải tuân thủ cam kết này.

3. Cam kết không kết hôn, sinh con trong vài năm đầu làm việc

Nhân viên nghỉ thai sản thường làm gián đoạn công việc, tác động tiêu cực đến sự phát triển chung của công ty. Vậy nên nhiều công ty đã yêu cầu nhân viên cam kết không mang thai và sinh con trong những năm đầu làm việc. 

Tuy nhiên, cam kết này đã vi phạm đến quyền thực hiện kế hoạch hóa gia đình của công dân được nêu tại Pháp lệnh số 08/2008/PL-UBTVQH12, sửa đổi Điều 10 của Pháp lệnh dân số 06/2003/PL-UBTVQH11:

“Quyền và nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân trong việc thực hiện cuộc vận động dân số và kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản:

     1. Quyết định thời gian và khoảng cách sinh con.”

Do đó dù người lao động có đồng ý thì cam kết này cũng không có giá trị pháp lý.

Ngoài ra, khoản 3 Điều 137 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định về người sử dụng lao động không được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với người lao động vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản.

Theo điểm i khoản 2 Điều 28 Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định nếu cố tình vi phạm, người sử dụng lao động sẽ bị phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng.

4. Cam kết không làm việc cho đối thủ

Vì lý do cạnh tranh, nhiều công ty yêu cầu nhân viên không được làm việc cho công ty đối thủ. Nhưng Điều 10 Bộ luật Lao động 2019 ghi rõ, NLĐ có quyền tự do chọn việc làm, làm việc cho bất kỳ NSDLĐ nào, ở bất kỳ nơi nào. Các bạn lưu ý điểm này nhé.

Nhưng nếu bạn làm công việc liên quan trực tiếp tới bí mật kinh doanh của công ty, thì công ty có quyền yêu cầu bạn về thời hạn bảo vệ bí mật kinh doanh này. Cũng như bạn có thể phải bồi thường nếu tiết lộ cho đối thủ.  

5. Không làm thêm cho công ty khác

Do e ngại về việc “chảy máu chất xám” có một số công ty đã đề ra điều khoản yêu cầu người lao động không được làm thêm cho công ty khác.

Theo Điều 19 Bộ luật Lao động, NLĐ có quyền tự do ký hợp đồng lao động với nhiều NSDLĐ. Chỉ cần đảm bảo thực hiện đầy đủ công việc được giao đúng thời hạn là được. Nếu công ty nào cấm bạn làm thêm cho công ty khác, bạn có quyền không chấp nhận. Vì đây là thỏa thuận trái Pháp luật, xâm phạm quyền tự do chọn việc làm và nơi làm việc của NLĐ.

Trên đây là 5 thỏa thuận trái Pháp luật bạn cần nắm trước khi đặt bút ký hợp đồng lao động. Hãy trang bị đầy đủ kiến thức Pháp luật và nhớ đọc kỹ hợp đồng lao động trước khi ký bạn nhé.

internspi

Bài viết phổ biến

Bài viết khác